Tanyel YILMAZ

facebook-paylas
Katma değer ve pırlanta
Tarih: 29-01-2019 09:10:00 Güncelleme: 29-01-2019 09:10:00


Ülkemiz ekonomik olarak ciddi bir açmazda… Daha çok üretmek ve de daha yüksek katma değer üretmek zorundayız. Yani hem nitelik olarak hem de nicelik olarak üretmeliyiz. Tüketimle büyürüz belki ama üretmeden gelişemeyiz, kalkınamayız.

 

Yüksek katma değer bağlamında ülkemizin rekabet gücü en yüksek sektörlerinden birisi olan mücevher sektörünün önemi çok büyük. Türkiye binlerce yıllık bir mücevher geleneğine sahip. Anadolu’da 5 bin yıldan daha eski olduğu tahmin edilen mücevher halen ülkemizin en değerli ihracat kalemleri arasında yer alıyor.

 

Mücevher İhracatçıları Birliği bu konuda önemli çalışmalar başlattı. Gerek eski başkan Ayhan Güner ve gerekse şimdiki başkan Mustafa Kamar’ın ve İKO Başkanı Mustafa Atayık’ın bulunduğu yönetim kurulu değerli ve yarı değerli taşların kesimiyle ilgili ilk çalışmaları birkaç yıl öncesinde başlatmıştı.

 

Bu proje şu açıdan önemli, Türk mücevher sektörü gerek elmas, pırlanta gibi değerli taşları, gerekse yarı değerli taşları işlenmiş olarak ithal ediyor. Hatta Anadolu’da çıkartılan Kalsedon gibi çok değerli taşları da ham olarak ihraç edip bin misli fiyata işlenmiş olarak ithal ediyor ve ürettiği mücevherlerde kullanıyor.

 

Türkiye ne yazık ki bu tartışmaları “pırlantaya sıfır vergi” gibi anlamsız bir popülist polemikle yaşadı. Oysa eğer gerekli altyapı (ekip ve ekipman) yatırımları yapılabilirse son yıllarda Hindistan’ın kontrolüne geçen elmas kesme/işleme konusunda Türkiye dünya çapında söz sahibi olabilir. Ham taşların ülkemizde işlenmesi, hem ülkemizde çıkartılan yarı değerli taşların hem de ithal edilen değerli taşların mücevhere monte edilmesine kadar geçen aşamasında yaratılan katma değerin yine ekonomimizde kalmasına neden olur.

 

Rakamsal olarak ifade etmem gerekirse; bugün ülkemizde Eskişehir’de çıkartılan Kalsedon, kilosu ortalama 1-2 USD gibi bir fiyatla ihraç edilirken, gramı 50 USD gibi bir fiyatla ithal edilmektedir. Elbette taşın işlenmesi sırasındaki fireleri de hesaplayınca 1 kilo ham Kalsedon (1-2 USD) Türkiye’de işlendiği zaman yaklaşık yarım kilo işlenmiş Kalsedon (25.000 USD) haline gelecektir. Bunu ister ihraç edin isterse mücevherde kullanın artık yaratılan katma değer ülke ekonominizde kalır.

 

Gelelim ham elmasa, elbette kalitesine göre değişmekle beraber 1 milyon dolarlık ham elması alıp işlediğinizde elinize 2 milyon dolarlık işlenmiş elmas geçiyor… Elmas dünyada en yüksek katma değere sahip üründür ve sadece mücevher yapımında kullanılmıyor. Başta metal olmak üzere ağırlıklı olarak sanayide kullanılıyor.

 

Bir de sadece sadece Türkiye’de Muğla’da çıkartılan Zultanait var… Bulunduğu yere göre 7 ayrı rengi alabilen bu değerli taş, zümrüt kadar değerli ve belki daha da değerli. Bunun gibi 50’ye yakın yarı değerli taş ülkemizde ham olarak çıkartılıyor ve ham olarak ihraç edilip, işlenmiş olarak ithal ediliyor.

 

İşte tam da içimin yandığı nokta burada.

 

Mücevher İhracatçıları Birliği’nin değerli başkanları Ayhan Güner ve Mustafa Kamar ile çok değerli yönetim kurulu üyelerinin tam destek verdiği proje ne yazık ki devletimiz tarafından tam anlaşılamadı ve desteklenemedi. Burada kabahati kendimizde de arayabiliriz tabi ama bugün Hindistan elmas kesimi işinden yılda 30 milyar doların üzerinde para kazanıyor ve milyonlarca kişiyi istihdam ediyor. Her biri de köle gibi çalışan milyonlarca insan.

 

Oysa dünyada temiz elmas konusunda bir duyarlılık var. Kirlenmemiş elmas derken burada çocuk işçi ve köle çalıştırılmaması gibi prensipler de var. Türkiye, AB ile bu konuda işbirliği yaparak elmas kesme/işleme konusunda yüksek katma değer yaratacak bir hamle yapabilir. İstersek hiç zor değil inanın… Türkiye’de bu amaçla seçilecek ve geliştirilecek bölgeler var. İnsan gücümüz de var, onları eğitebilir ve bu sektörde üretken hale getirebiliriz. Böylelikle ham elması doğrudan alarak yüksek katma değer üretir ve Elmas Borsamız marifetiyle ekonomiye kazandırırız. Kendi ihtiyacımız olan elması mücevher sektörümüz alıp kullanır, fazlasını da ihraç ederek yaratılan katma değeri ülkemize kazandırmış oluruz.

 

Mücevher sektörünü,, siyasetçi ve bürokratlarımızı bu konuda kaldığımız yerden devam etmeye davet ediyorum.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HAVA DURUMU
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI