Tanyel YILMAZ

facebook-paylas
Kapalı ekonomi dönemi mi?
Tarih: 22-01-2019 11:40:00 Güncelleme: 22-01-2019 11:40:00


Sanırım 2013 ya da 2014 olsa gerek, Obama başkan ve Trump’ın adaylığı bile belli değildi… Dünyanın en önemli üniversitelerinden birisi olan MIT İnovasyon ve Girişimcilik kürsüsünün kurucusu ve başkanı, aynı zamanda da Beyaz Saray’ın İnovasyon ve Girişimcilik konusundaki danışmanı olan Prof. Dr. Ken Morse ile bir ortak çalışmamız oldu. Daha sonra da Ankara’da bir akşam yemeğinde buluştuk.

 

Genel olarak ekonomi ve daha çok da küresel ekonomi konuştuk. Özetle söyledikleri bugün Trump’ın uyguladıklarıydı… ABD’de Çin ve Asya ülkeleriyle ticaretten duyulan rahatsızlığı dile getirdi. Özellikle başta Apple olmak üzere ABD firmalarının maliyeti düşürmek ve karlılığı arttırmak için Çin’in kapasitesini kullanmasının ABD’de işsizliğe neden olduğunu gibi tepkilere neden olan durumları konuştuk. Kendi kişisel görüşü daha liberal tabi ki ama neticede ABD gerçeklerini konuştuk.

 

ABD’nin Çin’den aldığı süt ve süt ürünleri, yer fıstığı gibi ürünler ile ilgili de sorunlar olduğunu anlattı.

 

Ken, ABD’deki durumu çok iyi özetlemiş ve bugünlerin sinyalini vermişti, ABD’de kapasite kullanımının düşüp Çin, Taiwan ya da Vietnam’da artması sorundu… Aslında ABD derin devleti saptamayı çoktan yapmış ve kararı çoktan vermişti; bunun icraatı için uygun adam da Trump olarak bulundu.

 

Bugün ABD yönetiminin yaptıkları küresel ekonomi dalgasının tam tersi… ABD ekonomisi içe kapanmaya başlıyor. Küresel ekonomiye entegrasyon bağlarını kopartıyor. Anglosakson İngiltere de AB’den kopmakta… Sahi neler oluyor? Biz kendi içimize kapandık, AKP, Erdoğan, CHP, Kılıçdaroğlu konuşup duruyoruz da dünya da neler oluyor?

 

Daha önceki yazılarımda küreselleşme ve tüketim ekonomisi konularında bazı saptamalarım olmuştu. Okuyanlar tüketim ekonomisinin sonuna geldiğimizi ve yeni bir kırılma, çöküş ve belki savaşın ardından dünyanın ihtiyaç ekonomisi ve denge toplumuna geçeceğini belirtmiştim. Benim tezimdir ve iddia ediyorum ki Karl Marks bugün yaşasaydı mutlaka benden çok daha yetkin bir şekilde buna benzer saptamalar yapardı.

 

Peki ABD ve İngiltere gerçekten içe kapanabilir, dünyadan kopabilirler mi?

 

Elbette hayır… Öncelikle liberal ekonomi teorisinin lider ülkelerinden söz ediyoruz… Kendi liberal ekonomi tezlerini çürüten bir tutum olur. Bir başka nokta da eğer bu ülkeler kapalı ekonomi moduna geçerse doğal olarak diğer ülkeler de kapalı ekonomi moduna geçebilirler. Peki bu ne kadar kalıcı olur? Küreselleşmenin geldiği noktada, sahip olduğumuz iletişim ve etkileşim çağında gerçekçi olalım bu olanaksızdır. Hatta tam tersine bugün ulus devletler için yolun sonuna gelindi, herkes yeteneği ve birikimine uygun olarak dünyanın başka köşelerinde yaşamaya başladı. Özellikle gençler artık anne babalarından çok farklı, dil biliyorlar, daha hızlı öğreniyorlar ve onları artık bir yerde tutmak mümkün değil.

 

Küreselleşme öyle bir çığ halini aldı ki, buna direnecek olanlar için işler hiç de kolay değil. 1990’larda bir ekonomist dostum ABD’den geldiğinde “ABD için 50 yıl kaldı sonrasında bu ülke çöker” demişti. Belki de bu kapalı ekonomi modu bu çöküşü hızlandıracak. Zira her ülke yüksek katma değer yaratmak ve bunu satmak zorunda, ancak bu şekilde en yüksek katma değeri üretenler refah içinde yaşarken az katma değer üretenler yoksulluk içinde kalacaklar. Küresel ölçekte ise artık her ülke kendi düzleminde daha verimli olacağı alanlarda yüksek katma değer üretmeli. Rekabetin daha düşük fiyat değil daha yüksek katma değer bazında olması önem kazanıyor. Görünüşe göre dünyayı çok zorlu yıllar bekliyor…

 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
HABER ARŞİVİ

İstanbul'u kim kazanır?


YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
YUKARI