ÇİĞDEM AYDOĞDU

facebook-paylas
Kaz Dağları hikâyesi
Tarih: 01-08-2019 01:38:00 Güncelleme: 01-08-2019 08:29:00


“Kazanç mı; katliam mı?”

1001 pınarlı dağ, zirvesinden eteklerine binlerce yıldır birçok büyük medeniyete ev sahipliği yapmış, toprağına, dağına, taşına sığınan her canlıya hayat olmuş, onları büyütmüş, yaşatmış… Zengin, mağrur, mitolojilerin kahramanı, kahramanların sığınağı, efsanelerin beşiği, dünyada Alper’den sonra en kaliteli oksijenine sahip ikinci bölge. Yöre tarım ve hayvancılığı ile paha biçilmez bir zenginliğe sahip. Türkiye turizmi için termal, sağlık, doğa sporları gibi daha birçok alanda önü açık bir kaynak.  Taşı, toprağı altın. Üstü de altı da değerli.

 

Evet, bahsettiğimiz yer Kazdağları. Bu güne kadar Kaz Dağları’nı muhteşem doğal güzellikleri, florası, faunası, mitolojisi, efsaneleri ile tanır bilirdik. Şimdi Kaz Dağları’nın dört bir tarafından feryatlar yükseliyor. Termik santraller ve maden şirketlerinin bin bir pınarlı dağın bağrında açtıkları geniş havzalarda su kaynaklarından bereketli topraklara büyük tehdit oluşturuyor. Yaptıkları hunharca çevre talanı yöntemiyle altın arama çalışmaları yöre halkını ve doğaseverleri kaygılandırarak bir araya getirdi.

 

2007 yılından bu yana ruhsatlı yabancı maden şirketleri Kaz Dağları’nın her yerinde çalışmalar yaparken tespit ettikleri rezerv bölgelerinde altının miktarını belirlemek için yeni sondaj alanlarını genişletiyor. Uluslararası yabancı firma yetkilileri 2020 yılında maden işlemeye başlayacağını belirtirken çalıştıkların alan her geçen büyüyor. Bu alanlarda resmi makamlara göre 45.000 ağaç kesildi. Fakat işin aslının hiçte öyle olmadığı şu ana kadar 195.000 ağaç kesildiği ve halen havzaları genişletme çalışmaları devam ederken kesilen ağaç sayısı artığı tespit edilmiş durumda.  Bölge halkı, doğaya duyarlı kişi ve çevreciler yoğun çaba harcamalarına rağmen henüz bir sonuç elde edemediler.

 

Kaz Dağları’nda neler oluyor? Olay Nedir? Ne değildir? Nasıl ve Neden yapılıyor? Madenler ne kazandıracak? Şu an Kazdağları tarım ve hayvancılıkla ne kazanıyor? (Bu çevreciler ve yöre halkı kopardıkları kıyamette haklılar mı yoksa dış mihraklar madenciliğimizin gelişmesini mi istemiyor? Kim kışkırtıyor bu çevrecileri?) Sorularını istatistiksel veriler ve değerlendirmeler ile masaya yatıralım, tartışalım, konuşalım kararımızı daha sonra verelim. Mevzu sadece doğal güzellikler ve kesilen on binlerce ağaç mevzusu mu bir bakalım…

 

******************************************************************

·      Kaz Dağları'nda ortalama 325 ton altın rezervi olduğu tahmin ediliyor.

·      Türkiye’de toplam altın rezervi 6.000 ile 7.000 ton aralığında. (Dünya toplam işletilebilir altın rezervi se 56.000 ton.)

·      Yöredeki maden işletmelerinin açılması ile toplam 1.600 kişiye iş olanağı sağlanacak.

·      Altın işlenmeye başlanmasından 10 yıl sonra gelir olarak dönmeye başlayacak. Buradan çıkacak olan altınının sadece ve sadece yüzde 4’ü Türkiye Cumhuriyeti Devletine kalacak.

 

Yaptığımız araştırmalara eklemek için yetkililerden istediğimiz bazı basit cevaplar var.

*Toplamda kaç km alanı kapsayacak?

*Binlerce ağaç kesilecek. Miktarı… ?

*Kaç ton su harcanacak? Bölge su kaynakları bunun için yeterli mi?

*Kaç ton siyanür kullanılacak?

*Bölge su kaynaklarına, tarım alanlarına ve yerleşim merkezlerine yakınlığı ve yaratacağı tahribatın tespiti yapıldı mı?

*Madenlerden elde edilecek kazancın yöre halkına maddi manevi katkısı ne olacak?

*Ve en önemlisi Türkiye ekonomisine sağlayacağı katkı şu an tarım ve hayvancılığın sağladığı katkıdan fazlamı? 

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Kenan Kaynaş’ın Kaz Dağları ile ilgili olarak hazırladığı rapor ise altın değerinde veriler içeriyor.  Sayın Kaynaş uzun yıllar yaptığı çalışmalar sonucunda 2011 yılında kamuoyunun bilgisine sunduğu ve birçok habere kaynaklık eden çalışmasının üzerine henüz daha detaylı ve güncel bir veriye rastlamadım.  Aradan geçen yıllarda rakam ve veriler kısmen değişikliğe uğrasa da yüzde ortalaması değişmeyeceğinden kaynak olarak baz almakta bir yanlışlık olmadığını düşünüyorum.

Prof. Dr. Kenan Kaynaş Kaz Dağları'nın yörede yerüstü ve yeraltı su kaynaklarını oluşturan, besleyen ve onların sürekliliğini sağlayan, barındırdığı bitkilerle, hayvanlarla, temiz havasıyla ve sularıyla can verdiği tarım alanlarıyla yüzyıllardır tüm yörenin yaşam kaynağı olduğunu belirtiyor.

·      İçerdiği 82 nadir bitki türünden 37 tanesi sadece Kaz Dağları'na özgü

·      Kuşların ikincil göç yollarından

·      Zengin biyolojik çeşitliliği nedeniyle uluslararası değerlendirme ölçütlerine göre, “Önemli Bitki Alanı ve Önemli Doğa Alanı” olarak kabul edilmiş bir bölge

·      Çanakkale ve Balıkesir illerinde tarım; hububat, sebze, meyve, üzüm, zeytin, zeytinyağı, şarap ve çam fıstığı gibi tarımsal üretimlerin bugün itibariyle (2011)ekonomiye katkısının 4 milyar 750 milyon dolar.

·      Süt, süt ürünleri, kırmızı et, tavuk eti, yumurta ve bal üretimleri gibi hayvansal üretimin ekonomiye katkısı ise 2 milyar 750 milyon dolar.

·      Yöredeki tarımsal üretimin parasal değerin yanında yarattığı istihdam, sosyal değerler ve kültürel yaşama sağladığı katkı ve son yıllarda yükselen trend doğa turizmi için inanılmaz bir kaynak

 

Kaz Dağları’nın Türk Ekonomisine Katma Değeri

·      Ekonomi: Kaz Dağları'nın tarımsal ve hayvansal üretimden elde ettiği değer yıllık toplam 7.5 milyar dolar

·      İstihdam: Çanakkale'de nüfusun yüzde 56'sı (266 bin 631 kişi), Balıkesir'de ise yüzde 46'sı (495 bin kişi) tarımla uğraşmakta ve geçimini tarımdan sağlamaktadır.  Toplamda 750.000 kişi.

10 Yılda Madenlerin Ekonomik Getirisi: Kaz Dağı yöresi altın rezervinin 338 ton olacağı ve mevcut yasa kapsamında altın birim fiyatının bin 600 dolar/ons olduğu varsayılırsa ülke ekonomisine 40 milyar dolar kaynak aktarılacağı bildirilmektedir. Bu değere yaklaşık 10 yıllık bir işletmeden sonra ulaşılacaktır.

10 Yılda Tarım ve Hayvancılığın Ekonomik Getirisi:  Bu yöredeki tarımsal üretimin yıllık parasal değeri ise bugün itibariyle 7,5 milyar dolar, olup 10 yıl içerisinde tarımsal üretimden kazanılacak değer yaklaşık 75 milyar dolara ulaşacaktır.

 

Kaz Dağları İçin Söz Sahipleri Ne Diyor?

Çanakkale Belediye Başkanı Ülgür Gökhan yaptığı bir açıklamada; “Kazdağları sadece belirli bir alanı değil, Balıkesir’den tutun Bandırma, Edremit, tüm bu yarımadayı kapsayan bir ekosistemdir. Burada kesilen bir ağacın ve yapılan kitlesel ağaç katliamının ekosistemin tamamını etkilemesi söz konusudur. Çünkü bu doğa ve yaşam milyonlarca yılda oluşmuş bir sistem. Buradan çıkacak olan altınının sadece ve sadece yüzde 4’ü Türkiye Cumhuriyeti Devletine kalacak. Bu kadar ağaç, toprak katliamına, bu kadar riske değer mi? Burada sadece ağaçlar katledilmiyor, hayvanlar, bitkiler, flora, fauna, bu alana yani Kaz Dağları’na özgü ne kadar bitki varsa, bu alanda birer birer yok ediliyor. Biz de bu noktada mücadele etmeye devam edeceğiz”

Tarım ve Orman Bakanlığı Kaz Dağları ile ilgili iddialara sosyal medya hesaplarından verdiği yanıtta maden sahasının Kaz Dağları’nda değil Kaz Dağları’na 40 kilometre uzaklıkta olduğu belirtilen açıklamada, kesilen ağaç sayısının da iddia edildiği gibi 195 bin değil 13 bin olduğu kaydediyor.

Çanakkale Ak Parti Milletvekili Bülent Turan yaptığı basın açıklamasında Kaz Dağları ile ilgili şu bilgileri aktardı.  “ÇED Raporuna aykırı bir adım varsa önce biz müşteki oluruz. Çanakkale Cumhuriyetimizin önsözüdür, ihmal edemeyiz; ama madenlerimizin uluslararası standartlara uygun çıkarılması da ayrı bir kamu görevidir. Çanakkale bir tarım kentidir. 7 büyük ovamız tarım SİT alanı ilan edildi. Söz konusu kesim yapılan yer 2016’da sınırları çizilmiş bir alan olup sınırın büyütülmesi söz konusu değildir. Kesimi yapan da Orman Müdürlüğüdür. Sadece 2019’da 2 milyon fidan dikildi şehrimize. Kazdağları hepimizin.”

 

Kaz Dağları’nda Altın İşletmeciliği Gerçeğinin Sonuçları Ne Olur?

Prof. Dr. Kaynaş, "Kaz Dağları yöresinde altın madeni işletmeciliği başladığında, 2.5 milyar ton kayaç ve toprak işlenecek, yaklaşık 400 bin ton siyanür kullanılacak, başta 10 milyon adet zeytin ağacı olmak üzere tüm bitkisel üretim olumsuz etkilenecek, yöre tarımının can damarı olan su kaynaklarının tamamı kirlenecek, tarımla uğraşan yaklaşık 750 bin kişi etkilenecektir. En önemli nokta ise, tarım yapılacak toprak kalmayacak, yöredeki tüm sular içme ve kullanma suyu olarak kullanılmayacak, başta yöre halkı olmak üzere yaşayan tüm canlılar olumsuz etkilenecektir. Tarım insan beslenmesine hizmet ederken, altın insanların hastalanmasına hatta ölümüne neden olacaktır. Bu nedenle Kaz Dağlarında yapılacak bütün çalışmalarda sürdürülebilirlik ilkesi daima ön planda tutulmalıdır" Diyor.

·      Kazanç özelleşirken, risk kamulaştırılıyor olacak

·      Tarımla uğraşan 750 bin kişi etkilenecek

·      Yöredeki sular içme ve kullanma suyu olarak kullanılmayacak, başta yöre halkı olmak üzere yaşayan tüm canlılar olumsuz etkilenecek

·      Tarım yapılan topraklar zarar görecek.


Bölge Truva Hazinelerinden de anlaşılacağı gibi var olduğu günden bu yana altın madeni havzası.  Truva hazinelerinde olduğu gibi yine bir talan mı yaşanacak. Madenlerde 1.600 Türk vatandaşı kendi tarlasında, yöresinde vasıfsız, kaya kıran, taşıyan ve maden işçileri olarak görev alacak. Yine yönetenler ve kazananlar yabancı şirketler olacak.

Sosyal medyada hızla yayılan bir videoda maden şirketinin bir yetkilisinin yabancı bir tv kanalında katıldığı programda söyledikleri büyük tepkilere neden oldu. Kaynağın doğruluğu tartışılır fakat gerçek ise çok aşağılayıcı ve talihsiz bir konuşma olmuş.

 

Türkiye’nin değeri, binlerce insanın geçim kaynağı, sayısız canlının yaşam alanı, verimli tarım arazileri, şifa taşıyan su kaynakları, oksijeni/havası, iklimi, tarihi, turizmi ile bacasız fabrikası Kaz Dağları ile dünyanın uğruna savaştığı madeni altının kıyasıya rekabeti… Hangisi daha değerli?  Ve hangisi kazanacak?

Mevzu önemli olduğu için her yönüyle yazmaya devam edeceğim. Madenlerimiz ve ülke ekonomisine katkıları ise gelecek yazımın konusu…

Sağlıkla

 

cgdmaydogdu@gmail.com

 

 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HAVA DURUMU
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI